Parafia
Parafia pw. Nawrócenia św. Pawła Apostoła w Bełżycach należy do Archidiecezji Lubelskiej i wchodzi w skład Dekanatu Bełżyckiego. Jest jedyną parafią w Bełżycach i skupia ponad 10 tysięcy wiernych. Kościół parafialny znajduje się przy Placu Kościelnym 7, w samym sercu miasta — zaledwie 25 kilometrów od Lublina. Oprócz kościoła parafia dysponuje cmentarzem, budynkiem plebanii oraz zapleczem duszpasterskim i kulturalnym. Na terenie parafii mieści się Sala Oratorium, służąca spotkaniom grup parafialnych, konferencjom przedmałżeńskim i modlitewnym. W osobnym budynku działa Sala Kominkowa — na parterze znajduje się Sala św. Józefa, przeznaczona na wydarzenia kulturalno-rozrywkowe, a na piętrze drewniana sala widowiskowa z kominkiem i sceną. Wspólnota parafialna obejmuje swoją posługą zarówno mieszkańców miasta, jak i okolicznych wsi, w tym wiernych korzystających z kaplic w Kierzu i Wierzchowiskach. Parafia prowadzi bogatą działalność sakramentalną i duszpasterską, będąc centrum życia religijnego całej okolicy.
W parafii obowiązują standardy ochrony dzieci.
Parafia uczestniczy w programie Polski Ład Rządowy Program Odbudowy Zabytków.
Kapłani
Ks. Janusz Zań
data święceń: 12.12.1987r. proboszcz od 1.07.2013r. mgr teologii, dziekan dekanatu bełżyckiego, dekanalny duszpasterz rodzin, duszpasterz kolejarzy, przewodniczący Rady Parafialnej, opiekun Koła Przyjaciół Radia Maryja, Chór Parafialny "Lutnia", kapelan Szpitala Powiatowego w Bełżycach.
Ks. Konrad Szlachta
data święceń: 04.06.2011r. mgr teologii wikariusz od 01.07.2022r. katecheta, szkoła: Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Królowej Jadwigi w Bełżycach katecheta, szkoła: Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Bełżycach Odpowiedzialny w Parafii za: przygotowanie do bierzmowania, Liturgiczna Służba Ołtarza, Akcja Katolicka.
Ks. Mariusz Kruk
data święceń: 26.05.2007r. wikariusz od 01.07.2022r. moderator diecezjalny ds. animacji misyjnej młodzieży dekanalny duszpasterz młodzieży, dekanalny duszpasterz nauczycieli, dekanat: bełżycki katecheta, szkoła: Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Jana Pawła II w Bełżycach, Odpowiedzialny w Parafii za: Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży "Metanoia", Diakonia Modlitwy, Kółka Różańcowe.
Ks. Paweł Szymański
data święceń: 18.05.2002r. mgr lic. teologii wikariusz od 01.07.2022r. kapelan ZHR odpowiedzialny w Parafii za: Scholka dziecięca "Boże Skarby", scholka młodzieżowa, przygotowanie dzieci i ich rodziców do pierwszej spowiedzi i Komunii św., Legion Maryi, Bractwo Drzewa Krzyża Św. , Krąg Biblijny, katecheta, szkoła: Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Bełżycach
Kapłani pochodzący z naszej wspólnoty parafialnej:
+ Ks. kan. Michał Dudkowski
+ J.E. Ks. Abp Metropolita Szczecińsko-Kamieński Zygmunt Kamiński
+ Ks. kan. Jan Widelski
+ Ks. kan. prof. Stanisław Paździor
+ Ks. kan. Józef Dobrowolski
+ Ks. płk Zygmunt Potakiewicz
Ks. kan. Aleksander Plewik
+ Ks. kan. Stefan Wójtowicz
+ Ks. kan. Konrad Dobrowolski
Ks. Władysław Dobrowolski
Ks. kan. Adam Marek
+ Ks. kan. Juliusz Iracki
Ks. kan. Władysław Wójtowicz
Ks. kan. Stanisław Wójtowicz
Ks. kan. Grzegorz Pruszkowski
Ks. Wojciech Ogrodniczuk
Ks. kan. Ryszard Rak
Ks. dr Zbigniew Wójtowicz
Ks. prałat Ryszard Winiarski
Ks. Roman Knyś
Ks. Marek Winiarski
Ks. Janusz Widelski
Ks. Robert Solis
Ks. Radosław Wójcik
Ks. Hubert Wysmulski
Ks. Marcin Wyszyński
Ks. Paweł Pruszkowski
Ks. Marcin Socha
Kościół i kaplice
Świątynia parafialna w Bełżycach jest budowlą jednonawową w stylu późnorenesansowym, murowaną z cegły i kamienia, otynkowaną. Nawa czteroprzęsłowa została połączona od zachodu z płytką kruchtą, od północy z kaplicą, natomiast od południa z drugą kruchtą z 1857 roku. Najprawdopodobniej zakrystia przylegająca do prezbiterium została wybudowana razem z kościołem w pierwszym etapie jego budowy. Kościół posiada również dwie wieże. Jedna znajduje się przy złączeniu nawy i prezbiterium, natomiast druga na osi fasady kościoła. Obecna świątynia wyglądem odpowiada pierwotnemu, z wyjątkiem dobudowanej kruchty od strony południowej, rozbudowanego chóru muzycznego i przedsionka zakrystii. Ołtarz główny został wykonany z drewna w stylu barokowym, który wraz z obrazem MB Częstochowskiej i Nawrócenia św. Pawła (zasłona) oraz figurami rzeźbionymi pochodzą z 1799 roku.
W nawie z lewej strony znajdują się dwa ołtarze boczne w stylu rokokowym z XVIII wieku, wykonane z drewna. Pierwszy z obrazem MB z Dzieciątkiem, drugi z obrazem św. Józefa z Dzieciątkiem Jezus.
Ołtarze umieszczone po przeciwnej stronie nawy zostały wykonane w stylu rokokowym z obrazem św. Antoniego, a także w stylu barokowym z XVIII wieku z figurą Najświętszego Serca Pana Jezusa.
Obok Kościoła znajduje się dzwonnica czworoboczna w stylu późnobarokowym. W 1988 roku przy świątyni wzniesiono ołtarz polowy, cztery lata później powstał budynek parafii z 300-osobową salą widowiskową, zwiększono także zasięg terenu cmentarza przykościelnego.
Kaplice znajdujące się na terenie parafii:
1. Wierzchowiska, kaplica pw. MB Miłosierdzia (1985 r.).
2. Kierz, kaplica pw. Św. Jana Chrzciciela (1985 r.).
3. Bełżyce, ul. Lubelska, kaplica szpitalna pw. Miłosierdzia Bożego (1987 r.).
Patroni
Paweł Apostoł urodził się ok. 8. roku po narodzeniu Pana Jezusa w Tarsie, w Cylicji, w Azji Mniejszej. Jego rodzina należała do stronnictwa faryzeuszów – a więc do najżarliwszych patriotów i wyznawców religii mojżeszowej.
Otrzymał staranne wykształcenie. Po ukończeniu szkół miejscowych w wieku ok. 20 lat udał się do Palestyny, aby w Jerozolimie „u stóp Gamaliela” pogłębić swą wiedzę. Pana Jezusa zapewne nie znał osobiście. Wiele jednak słyszał o Jego wyznawcach i szczerze ich nienawidził. Uważał ich za odstępców od wiary mojżeszowej, za zdrajców swego narodu. Dlatego z całą satysfakcją asystował przy kamieniowaniu św. Szczepana. Nie mając bowiem pełnych 30 lat, nie mógł bezpośrednio dokonywać egzekucji. Dlatego pilnował tylko szat oprawców i zachęcał ich do mordu.
Gdy doszedł do pełnoletności, udał się do najwyższego kapłana, aby uzyskać listy polecające do gmin żydowskich w Damaszku. I wówczas, gdy był już pod bramami Damaszku, zjawił mu się Chrystus, poraził go swym światłem i mocą, powalił na ziemię i swą łaską go nawrócił. Oświecił jego umysł, że był w błędzie, gdyż właśnie zapowiadanym przez proroków Mesjaszem i Zbawicielem świata jest Jezus Chrystus, którego on prześladuje w swych wyznawcach. Religia mojżeszowa była jedynie etapem przygotowawczym do przyjścia Jezusa Chrystusa. Od tego momentu z wroga pierwotnego Kościoła staje się jego najżarliwszym Apostołem. Ochrzczony przez kapłana Ananiasza rozpoczyna służbę dla Ewangelii – staje się Misjonarzem i Apostołem wielu narodów. Wraz ze swymi współpracownikami odbył trzy wielkie podróże misyjne – głosił Dobrą Nowinę prawie w całym ówczesnym cywilizowanym świecie. Syria, Mała Azja, Grecja, Macedonia, Italia, Hiszpania – oto etapy tego misyjnego maratonu. Wiele wycierpiał dla Chrystusa i Ewangelii.
Aresztowany w Jerozolimie w roku 60 naszej ery, przebywał w Cezarei Palestyńskiej ponad dwa lata. Posiadając obywatelstwo rzymskie odwołał się do wyroku cesarza. Drogą morską został deportowany do Rzymu. Tu czekał na zakończenie procesu i niechybną śmierć. Św. Paweł poniósł śmierć męczeńską w roku 67. przez ścięcie głowy mieczem w miejscu zwanym Aquae Salvinae za bramą Ostyjską. Ciało męczennika złożono najpierw w posiadłości św. Lucyny. Ok. roku 284 przeniesiono je do katakumb św. Sebastiana. Cesarz Konstantyn Wielki na grobie wystawił kościół: Bazylikę św. Pawła za Murami.
Od wczesnych wieków chrześcijanie czcili pamiątkę śmierci św. Pawła i św. Piotra tego samego dnia: 29 czerwca.
Św. Paweł pozostawił po sobie najbogatszą literaturę, bo aż 14 „Listów”. Katalogi świętych pod tym imieniem wymieniają: 56 świętych i 20 błogosławionych.
Św. Antoni
Ferdynand Bulonne urodził się w Lizbonie w 1195 r. Pomiędzy 15. a 20. rokiem życia wstąpił do Kanoników Regularnych św. Augustyna, którzy mieli swój klasztor na przedmieściu Lizbony. Spędził tam dwa lata, po czym przeniósł się do klasztoru w Coimbrze, które to miasto, obok Lizbony, było drugim, najważniejszym ośrodkiem życia religijnego i kulturalnego kraju. Tam zdobył gruntowne wykształcenie teologiczne i w roku 1219 otrzymał święcenia kapłańskie.
W rok potem Ferdynand był świadkiem pogrzebu pięciu franciszkanów zamordowanych przez mahometan w Maroko. Przy tej okazji po raz pierwszy usłyszał o duchowych synach św. Franciszka z Asyżu i natychmiast wstąpił do nich w Olivanez, gdzie osiedlili się przy kościółku św. Antoniego Pustelnika. Z tej okazji Ferdynand zmienił swoje imię na Antoni. Zapalony duchem męczeńskiej ofiary, postanowił udać się do Afryki, by tam oddać swoje życie dla Chrystusa. Jednak plany Boże były inne. Antoni zachorował śmiertelnie i musiał wracać do ojczyzny. Jednakże na Morzu Śródziemnym zastała go burza i zapędziła jego statek na Sycylię. W roku 1221 odbywała się w Asyżu kapituła generalna nowego zakonu. Antoni udał się tam i spotkał się ze św. Franciszkiem (+ 1226). Po skończonej kapitule oddał się pod władzę brata Gracjana, prowincjała Emilii i Romanii, który mu wyznaczył erem w Montepaolo w pobliżu Forli. Czas tam spędzony Antoni wykorzystał na pogłębienie życia wewnętrznego i dla swoich studiów. Ze szczególnym zamiłowaniem zagłębiał się w Pismo święte. Równocześnie udzielał pomocy duszpasterskiej i kaznodziejskiej. Sława jego kazań dotarła niebawem do brata Eliasza, następcy św. Franciszka. Ten ustanowił go generalnym kaznodzieją zakonu.
Odtąd Antoni przemierzał miasta i wioski, nawołując do poprawy życia i pokuty. Dar wymowy, jego niezwykle obrazowy i plastyczny język, ascetyczna postawa, żar i towarzyszące mu cuda gromadziły przy nim tak wielkie tłumy, że musiał głosić kazania na placach, gdyż żaden kościół nie mógł pomieścić słuchaczy. W latach 1225-1227 udał się z kazaniami do południowej Francji, gdzie z całą mocą zwalczał szerzącą się tam herezję katarów (albigensów). Kiedy powrócił do Italii, na kapitule generalnej został wybrany ministrem (prowincjałem) Emilii i Mediolanu. W tym czasie napisał Kazania niedzielne. W roku 1228 udał się do Rzymu, by załatwić pilne sprawy swojej prowincji. Z tej okazji papież Grzegorz IX zaprosił go z okolicznościowym kazaniem. Wywarło ono na papieżu tak silne wrażenie, że nazwał Antoniego „Arką Testamentu”. Papież polecił mu wówczas, by wygłaszał kazania do tłumów pielgrzymów, którzy przybywali do Rzymu. Na prośbę kardynała Ostii Antoni napisał Kazania na święta. Wygłosił tam także kazania wielkopostne.
Po powrocie do swojej prowincji udał się do Werony, gdzie władcą był znany z okrucieństw i tyranii książę Ezelin III. Był on zwolennikiem cesarza i w sposób szczególnie okrutny mścił się na zwolennikach papieża. Do niego wtedy należała także Padwa. Antoni wiedział, że naraża własne życie, miał jednak odwagę powiedzieć władcy prawdę. Ku zdumieniu wszystkich tyran nie śmiał go tknąć i wypuścił cało.
Antoni obdarzony był wieloma charyzmatami – miał dar bilokacji, czytania w ludzkich sumieniach, proroctwa. Wykładał filozofię na uniwersytecie w Bolonii. W roku 1230 na kapitule generalnej zrzekł się urzędu prowincjała (ministra) i udał się do Padwy. Był zupełnie wycieńczony, zachorował na wodną puchlinę. Opadając z sił, zatrzymał się w klasztorku w Arcella, gdzie przy śpiewie O gloriosa Virginum wieczorem w piątek, 13 czerwca 1231 roku, oddał Bogu ducha mając zaledwie 36 lat.
Jego pogrzeb był wielką manifestacją. Pochowano go w Padwie w kościółku Matki Bożej. W niecały rok później, 30 maja 1232 roku, papież Grzegorz IX zaliczył go w poczet świętych. O tak rychłej kanonizacji zadecydowały rozliczne cuda i łaski, jakich wierni doznawali na grobie św. Antoniego. Komisja papieska stwierdziła w tak krótkim czasie 5 uzdrowień z paraliżu, 7 wypadków przywrócenia niewidomym wzroku, 3 głuchym słuchu, 2 niemym mowy, uzdrowienie 2 epileptyków i 2 wypadki wskrzeszenia umarłych. Kult św. Antoniego rozszedł się po całym świecie bardzo szybko. Grzegorz IX bullą Cum iudicat w 1233 roku wyznaczył dzień jego dorocznej pamiątki na 13 czerwca. Sykstus V w 1586 r. włączył jego święto do kalendarza powszechnego Kościoła. Na życzenie króla Hiszpanii Filipa V Innocenty XIII w roku 1722 ustanowił 13 czerwca świętem dla całej Hiszpanii i podległej jej wówczas Ameryki Południowej. W Padwie zainicjowano praktykę czczenia w każdy piątek śmierci św. Antoniego i we wtorek jego pogrzebu. W 1946 r. Pius XII ogłosił go doktorem Kościoła.
Św. Antoni Padewski jest patronem zakonów: franciszkanów, antoninek oraz wielu bractw; Padwy, Lizbony, Padeborn, Splitu; dzieci, górników, małżeństw, narzeczonych, położnic, ubogich, podróżnych, ludzi i rzeczy zaginionych. Na miejscu grobu św. Antoniego – Il Santo – wznosi się potężna bazylika, jedno z najbardziej popularnych sanktuariów w Europie. Przeprowadzone w 1981 r. badania szczątków Świętego ustaliły, że miał 190 cm wzrostu, pociągłą twarz i ciemnobrązowe włosy. Na kolanach wykryto cienkie pęknięcia, spowodowane zapewne długim klęczeniem.
W ikonografii św. Antoni przedstawiany jest w habicie franciszkańskim; nieraz głosi kazanie, czasami trzyma Dziecię Jezus, które mu się według legendy ukazało (podobnie jedynie legendą jest jego kazanie do ryb czy zniewolenie muła, żeby oddał cześć Najświętszemu Sakramentowi, by w ten sposób zawstydzić heretyka). Jego atrybutami są: księga, lilia, serce, ogień – symbol gorliwości, bochen chleba, osioł, ryba.
Historia
Data powstania parafii jest trudna do ustalenia, najprawdopodobniej została erygowana między 1355 a 1425 rokiem. Możliwe, iż powstała po założeniu miasta – około 1417 roku, natomiast świątynia drewniana pw. Nawrócenia św. Pawła istniała od początku XV wieku.
W czasie trwania reformacji Bełżyce stały się dosyć mocnym ośrodkiem kalwinizmu, należy wspomnieć o organizowanych synodach kalwińskich, czy też funkcjonującym wówczas gimnazjum kalwińskim.
W połowie XVII wieku zainicjowano proces odnowy życia religijnego katolików na terenie tutejszej parafii, istniał szpital dla ubogich, szkoła par., niewielka biblioteka, a także działało bractwo różańcowe. Wreszcie po 1644 roku świątynia ponownie stała się miejscem modlitw katolików, przystąpiono do jej odnowy. W pierwszym etapie ok. 1646 roku, powstało murowane prezbiterium z fundacji proboszcza – ks. Wojciecha Oświechowskiego, nawa pozostała drewniana. Następnie po 1675 roku wymurowano nawę, której fundatorem był Feliks Szaniewski. Kościół konsekrował biskup chełmski Kazimierz Łubieński dnia 8 maja 1706 roku. Po pożarze dachu w 1822 roku, kościół gruntownie odnowiono. W latach 1903-1913 odnowiono wnętrze, ołtarze i położono marmurową posadzkę.
II wojna światowa (1939-1945 r.) spowodowała znaczne zmniejszenie liczby mieszkańców miasta, ucierpiała nie tylko ludność żydowska, lecz także partyzanci AK. Na cmentarzu można zobaczyć mogiły wysiedleńców z Zamojszczyzny – zmarłych z wycieńczenia. Na omawianym etapie historii, proboszczem parafii był ks. Tomasz Wilczyński, późniejszy biskup pomocniczy lubelski i biskup diecezjalny olsztyński.
W latach 1947-1955 poprawiono drewnianą konstrukcję dachu, kościół pokryto miedzianą blachą, nadbudowano dzwonnicę, rozbudowano chór muzyczny, dobudowano kruchtę od strony południowej. W latach 1958-1963 poprawiono tynki zewnętrzne, pomalowano wnętrze, pozłocono ołtarze i ambonę. Trzy lata później ponowiono prace remontowe.
W ciągu kilkudziesięciu lat, zasięg terenu parafii ulegał zmianom, m.in w 1946 roku miejscowość Góra Chmielnicka została przyłączona do nowo powstałej parafii w Łubkach.